Saturn технологиялық компаниясының зерттеуі танымал ИИ-чатботтардың қаржылық мәселелермен жұмыс істеу кезінде жиі қателесетінін көрсетті. Тестілеуге ChatGPT, Claude, Copilot, Grok және Gemini қатысты: барлығы 18 модель 10 000-нан астам сұрау алды, олардың әрқайсысы қажет болған жағдайда бес ретке дейін қайталануы мүмкін еді. Зерттеушілер қаржыға қатысты 100-ден астам сұрақ дайындады және тегін, сондай-ақ ақылы нұсқаларын пайдаланды. Орташа алғанда, модельдер 57% жағдайда дұрыс емес жауап берді. Тапсырмалар күрделене түскенде және бірнеше дәйекті есептеулерді орындауды талап еткенде, қателіктердің үлесі 88%-ға дейін өсті. Кейбір модельдерде мұндай сценарийлерде көрсеткіш 99%-ға жетті. Ең дәл нәтиже Claude Opus 5 ойлау режимінде көрсетті, бірақ ол да 39% жауаптарда қателесті. Ақылы нұсқалар тегіндерден жақсырақ, ал жаңалары ескілерден дәлірек болды.
Авторлар бірнеше проблема түрлерін тіркеді: арифметикалық қателіктер, салық заңнамасындағы болашақ өзгерістерді елемеу, жоқ нормаларға сілтемелер, көпсатылы сұрауларға қате жауаптар. Мысалдардың бірі Claude Haiku 4.5 тегін нұсқасына зейнетақы жинақтарының салық салуы туралы сұрау болды: зерттеушілердің есептеулері бойынша, модельдің қатесі HMRC-ге қосымша £17 500, немесе шамамен $23 430 жинауға әкелуі мүмкін еді. Басқа жағдайда Claude студенттік несиелер туралы жоқ ережені құрастырып, қарыз алушы шетелге көшкеннен кейін төлемдерді тоқтата алатынын мәлімдеді.
«Миллиондаған адамдар ИИ модельдеріне қаржылық кеңестерді сеніп тапсырады, бірақ дұрыс емес жауаптар алады, соның салдарынан олар ақшаларын жоғалтуы мүмкін», – деді Saturn компаниясының бас директоры Амал Джолли.
AJ Bell инвестициялық платформасының жеке қаржы бағытының жетекшісі Сара Коулз ИИ-дің бюджет құру және ақпарат іздеу үшін әлі де пайдалы болуы мүмкін екенін атап өтті. «Бұл адамдарға қолдау қажет болғанда, оларға кәсіби кеңес қажет екенін, ал ИИ-ге сенім артуға болмайтынын көрсететін жақсы мысал», – деді ол.
Зерттеу британдық Қаржы қадағалау басқармасының (FCA) деректерімен салыстырылды: елдегі әрбір бесінші ересек адам қаржылық шешімдер қабылдауды ИИ-ге сеніп тапсыруға дайын, әсіресе қарыздар, зейнетақы және инвестициялар сияқты күрделі салаларда үлкен қызығушылық байқалады. Джоллидің айтуынша, ИИ-ден қаржылық кеңестер әлі де реттелмейді, сондықтан пайдаланушылар маман-адамға жүгінгендегідей қорғаныс және өтемақы деңгейіне ие емес.
Ұқсас мақалалар
